pH متر

pH متر

pH متر یا pHسنج دستگاهی برای اندازه­ گیری فعالیت یون هیدروژن در محلول­های آبی است و اسیدی یا قلیایی بودن محلول را با عدد pH نشان می­ دهد. درواقع، pH متر اختلاف پتانسیل الکتریکی بین الکترود pH و یک الکترود مرجع را اندازه­ گیری کرده و لذا pH متر به ­عنوان pHسنج پتانسیل­ سنجی نیز شناخته می­ شود. اختلاف پتانسیل الکتریکی به اسیدیته یا pH محلول مربوط است. pHسنج کاربردهای زیادی دارد و در آزمایشگاه­های مختلف و کنترل کیفیت محصولات شیمیایی استفاده می­ شود.

 

کاربردهای pH متر

سرعت و راندمان واکنش­های شیمیایی اتفاق افتاده در آب، اغلب به اسیدیته محیط بستگی دارد و لذا اطلاع از اسیدیته که معمولاً با pHسنج اندازه ­گیری می ­شود، بسیار مفید است. آگاهی از pH در موارد زیادی، مفید و بسیار مهم است. از pHسنج برای تجزیه آب و خاک کشاورزی، کیفیت آب شهری، آب استخرها، اصلاح محیط­زیست، تولید نوشیدنی­ها، مراقبت­های بهداشتی، کاربردهای بالینی مانند شیمی خون و بسیاری از کاربردهای دیگر استفاده می ­شود.

پیشرفت­های دستگاهوری و آشکارسازی، باعث گسترش کاربرد pHسنج­ها شده است. به­ طوری که دستگاه­ها کوچک شده و امکان اندازه­ گیری مستقیم pH در داخل سلول­های زنده نیز فراهم شده است. علاوه بر اندازه­ گیری pH مایعات، الکترودهای pHسنجی مخصوصی برای اندازه­ گیری pH مواد نیمه جامد، مانند مواد غذایی، نیز طراحی و در بازار وجود دارد. این الکترودها نوک مناسبی برای فروبردن در مواد نیمه جامد دارند و جنس آن­ها از مواد سازگار با مواد موجود در نمونه نیمه­ جامد است و در برابر گرفتگی مقاوم هستند.

 

اصول کارکرد pH متر

در واقع، pHسنج­ها اختلاف ولتاژ بین دو الکترود را اندازه­ گیری کرده و نتیجه را به مقدار pH مربوطه تبدیل کرده و نشان می ­دهد. pHسنج­ها شامل تقویت کننده الکترونیکی ساده، یک جفت الکترود یا برای سادگی یک الکترود مجتمع و نمایشگری درجه­ بندی شده برحسب pH هستند. این الکترودها معمولاً الکترود شیشه ­ای به عنوان الکترود شناساگر و الکترود نقره- نقره کلرید یا الکترود کالومل اشباع به عنوان مرجع هستند. اغلب این دو الکترود با هم ترکیب شده و به صورت یک ردیاب یا پروب، به عنوان الکترود مجتمع استفاده می­ شود. این الکترودها یا پروب­ها در محلول مورد آزمایش قرار گرفته و pH آن خوانده می­ شود.

 

انواع pHمتر

دستگاه­های pHسنج به دو شکل رومیزی و قابل­ حمل در بازار وجود دارند. pHسنج­های رومیزی در آزمایشگاه­ها بیشتر کاربرد دارند و pHسنج­های پرتابل برای اندازه ­گیری pH در خارج از آزمایشگاه و در محل استفاده می­ شوند.

 

منبع: کتاب شیمی تجزیه ۲، تألیف دکتر محمود پایه قدر ، پیام نور

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.